Tháng 6 năm 2008, một mùa hè nóng nực nhất trong ký ức của Thẩm Diên.

Vì công việc của cha thay đổi, anh phải ở lại làng Thanh Hà suốt kỳ nghỉ hè, nơi cách Nam Thành gần hai nghìn cây số.

Khi tiếng máy kéo sau núi ngừng gầm rú, cảm hứng phác thảo của Thẩm Diên cũng tan biến quá nửa.

Anh xé bản phác thảo vẽ dở, ngẩng đầu nhìn lên. Trước mắt là một vùng cỏ xanh mướt, những cánh đồng lúa mạch bao quanh, và phía sau núi vẫn là núi. Chẳng trách Thẩm Khánh Lương khuyên anh, làng Thanh Hà này thực sự quá hẻo lánh, cũ kỹ và ồn ào; trong vòng mười dặm chẳng tìm thấy nổi một cái thùng rác.

Sống ở thành phố hai mươi năm khiến Thẩm Diên không thể vứt bừa một mẩu giấy vo tròn mà không thấy áy náy. Anh cho giấy vụn vào túi, xách ba lô lên rồi bước xuống núi mà không ngoảnh lại.

Cái nóng mùa hè ở nông thôn khác hẳn với thành phố. Từ chân núi đi ra con đường nhựa trong làng, vì thiếu bóng cây che chắn mà nhiệt độ cao đến mức như muốn làm tan chảy mọi thứ.

Đến đầu làng mới thấy một cửa hàng tiện lợi treo biển hiệu màu đỏ. Trước cửa, một con chó vàng đang nằm hóng mát dưới gốc cây, bên cạnh là vài tờ truyền đơn sặc sỡ bị ai đó vứt lại.

Cổ họng khô khốc, Thẩm Diên cau mày bước vào, tấm rèm xanh đung đưa phát ra tiếng kêu leng keng.

Cửa hàng diện tích không nhỏ nhưng lại bị bày biện quá nhiều đồ đạc. Đồ ăn vặt, nhu yếu phẩm và văn phòng phẩm chen chúc hỗn loạn. Sát cửa đặt một chiếc tủ đông nằm ngang chứa đủ loại kem và đồ uống lạnh, bên cạnh là mấy thùng nước khoáng chưa mở.

Khung cảnh nhìn chung cực kỳ hỗn loạn và chật chội.

Thẩm Diên lập tức chẳng còn tâm trí đâu mà lựa chọn, anh cúi người lấy một chai nước rồi nhìn về phía quầy thu ngân: “Chào cô, ở đây có gọt bút chì không?”

Đằng sau quầy kính là một cô gái đang cúi đầu, đeo tai nghe nối với chiếc máy nghe băng bên cạnh. Vì cô mở âm lượng khá lớn nên ở khoảng cách này, Thẩm Diên vẫn có thể nghe thấy vài câu tiếng Anh đứt quãng. Anh nhìn quanh một lượt, trong tiệm không còn ai khác.

Thẩm Diên đặt chai nước lên mặt quầy, nói to hơn: “Chào cô? Trong tiệm có gọt bút chì không?”

Cô gái đang ghi chép cuối cùng cũng dừng tay, ngẩng đầu tháo một bên tai nghe: “Anh muốn thanh toán ạ?”

Cô vừa hỏi vừa liếc nhìn chai nước trên bàn: “Cái này hai đồng.”

Phơi nắng gần cả buổi chiều ở cái nơi quỷ quái này khiến Thẩm Diên bực bội, sắc mặt anh trông không mấy dễ chịu: “Tôi đang hỏi, tiệm các cô có gọt bút chì không?”

Trì Ương thu tay khỏi chiếc túi nilon, kín đáo liếc nhìn cổ tay đối phương. Đó là một bàn tay trắng trẻo với những ngón tay thon dài, chiếc đồng hồ cơ trên cổ tay nhìn qua là biết không hề rẻ. Cô nhớ lần trước cùng Đường Minh Châu đi nhập hàng ở huyện, tiện đường thay pin cho chiếc đồng hồ của ông, vừa vào cửa đã gặp ông chủ đang bày hàng. Vị trí nổi bật nhất ở cửa sổ là một chiếc đồng hồ cơ kiểu dáng tương tự, giá niêm yết năm trăm chín mươi chín tệ, gần bằng lương một tháng của cô ở cửa hàng tạp hóa này. Vậy mà ông chủ đó còn nói đó chỉ là hàng nhái của thương hiệu lớn nào đó.

Trì Ương thu hồi tầm mắt: “Anh cần loại gọt bút chì nào ạ?”

Thẩm Diên cau mày nhìn cô: “Loại nào gọt được là được, càng nhanh càng tốt.”

“Được ạ.” Trì Ương tháo tai nghe, len qua những dãy kệ chật hẹp. Dáng người mảnh khảnh khiến hành động của cô rất nhẹ nhàng và linh hoạt như một con mèo. Sau khi chui qua chui lại vài lượt, cô nhanh chóng ôm vài hộp giấy đi tới: “Đây đều là những mẫu mới nhất của tiệm, tuần trước vừa lấy từ thành phố về, màu sắc rất thời thượng, nếu anh…”

Một luồng gió nóng theo rèm cửa tràn vào tiệm, Thẩm Diên mất kiên nhẫn ngắt lời cô: “Lấy đại một cái đi, bao nhiêu tiền?”

Trì Ương đánh giá người đàn ông trước mặt, khóe miệng khẽ nhếch lên: “Giá vốn là năm mươi, nhưng thấy anh là khách mới nên tôi lấy bốn mươi lăm thôi.”

Thẩm Diên khựng tay khi đang lấy ví, không đáp lời.

“Thôi bốn mươi cũng được, coi như có duyên, tôi bớt cho anh một chút.” Nói rồi, Trì Ương nhanh nhẹn xé một chiếc túi nilon đen, cho gọt bút chì tự động và chai nước vào rồi thắt nút chặt: “Tổng cộng bốn mươi hai đồng.”

Thẩm Diên không kỳ kèo thêm, rút ra tờ một trăm tệ: “Trả lại tiền thừa cho tôi.”

Tiếng ngăn kéo mở ra rồi đóng lại vang lên, sau đó là một nụ cười xin lỗi: “Ngại quá, tiền lẻ vừa bị chị dâu Lý Nhị đổi hết rồi, giờ chỉ còn mười đồng tiền xu, anh xem có muốn chọn thêm gì không?”

Thẩm Diên mất kiên nhẫn, anh chẳng buồn nhìn mười đồng tiền xu rơi trên đất. Cái tiệm rách nát này thực sự chẳng có gì để mua. Anh xách túi nilon, cúi người lấy thêm một chai nước khoáng: “Thôi, không cần trả lại đâu.”

Trì Ương ngẩn người một lúc rồi nhanh chóng cười nói: “Vậy anh đi thong thả, lần sau đến tôi giảm giá cho anh hai mươi phần trăm!”

Trong làng chỉ có duy nhất một cửa hàng tạp hóa này, Thẩm Diên cũng chẳng muốn đi đâu nữa. Anh rời tiệm, đứng ngoài cửa uống cạn hai chai nước.

Anh đi xa dần, nhưng mặt trời trên đỉnh đầu vẫn gay gắt như cũ.

Giờ này chẳng có khách nào ghé qua, bọn trẻ đều ở nhà xem tivi, ít khi ra ngoài; đứa nào không sợ nắng thì cũng chạy ra ao hoặc bờ sông. Vì không có nhiều tiền tiêu vặt nên chúng phải đợi người lớn tan làm mới đến tiệm tạp hóa mua đồ.

Trì Ương lấy tờ mười tệ trong cặp sách ra bỏ vào ngăn kéo thu ngân, còn tờ một trăm tệ vừa thu được thì nhét vào túi mình.

Ông chủ thực sự của cửa hàng là bác của Trì Ương, Trì Đông Dương. Ông quanh năm bận rộn ở sòng bài, tay nghề ngày một “lên trình” nhưng chuyện làm ăn thì bị bỏ bê hoàn toàn. Tiệm vẫn trụ được đến nay hoàn toàn là nhờ chiếc xe tải bán rơ-moóc duy nhất trong làng của ông, rất thuận tiện để vào thành phố kéo hàng.

Trì Ương vốn là nhân công miễn phí, cô phải tranh luận với bác và bà nội suốt một kỳ nghỉ đông mới đòi được mức lương sáu trăm đồng một tháng. Nhưng số tiền này chẳng thấm tháp vào đâu, cô biết muốn tiếp tục đi học thì phải kiếm được nhiều tiền hơn.

Sau khi thu tiền, tâm trạng Trì Ương tốt lên hẳn. Cô quay lại tiếp tục nghe bài luyện nghe tiếng Anh trung học còn dang dở.

Băng và máy nghe băng đều mượn từ chị Tiểu Mai, con gái chị dâu Lý Nhị hàng xóm. Chị Tiểu Mai năm ngoái đậu đại học ở Nam Thành chuyên ngành tiếng Anh, vừa thông minh vừa hào phóng. Chỉ với hai quả trứng gà, Trì Ương đã được Lương Tuyết Mai đồng ý cho mượn thẻ sinh viên để đi làm gia sư.

Hiện nay việc tuyển gia sư ngày càng khắt khe, không chỉ phỏng vấn đọc viết mà còn khảo sát cả kỹ năng nghe và nói.

Ở những nơi nhỏ lẻ với nguồn lực giáo dục hạn chế, hễ nội dung nào không có trong đề thi đại học là phần tài liệu luyện nghe lập tức bị gạt sang một bên.

Trì Ương cau mày. Thành tích tiếng Anh của cô không tệ, nhưng chủ yếu nhờ điểm đọc và viết gánh cho. Khả năng vận dụng thực tế gần như bằng không.

Chỉ vài phút sau, sự kiên nhẫn đã cạn sạch, Trì Ương tắt máy nghe băng rồi gọi điện cho Đường Minh Châu.

Thẩm Diên về đến thành phố khi trời đã chập tối. Lối ra quốc lộ có nhiều ngã rẽ, lại đúng dịp nghỉ hè nên xe tải đi lại tấp nập. Anh mới lấy bằng lái năm ngoái, nên khi đi trên những đoạn đường không quen, tốc độ khó tránh khỏi chậm lại.

Nhà dì nằm ở khu sầm uất nhất thành phố, là một căn nhà độc lập ba tầng. Thẩm Diên đỗ xe sát lề đường, lấy gói trà Thẩm Khánh Lương dặn mang theo từ cốp xe rồi đẩy cửa bước vào. Đón anh là cậu em họ.

Uông Đào vừa chơi game xong, định khoe chiến tích với anh nên vung tay suýt chạm vào mặt Thẩm Diên: “Anh, em nói anh nghe…”

Trời nóng, cậu ta vừa tiến lại gần đã tỏa ra mùi hôi. Thẩm Diên nhíu mày, lặng lẽ né sang một bên rồi đặt gói trà lên bàn: “Mẹ mày không có nhà à?”

Uông Đào vẫn còn mải chơi, vừa trả lời vừa một tay mở ván mới: “Ồ, bố mẹ em đi Bắc Kinh bàn chuyện rồi, đi nửa tháng nên không rảnh quản em đâu.”

Thẩm Diên ngồi trên sofa, định dặn dò điều gì đó nhưng khi ngẩng lên nhìn, anh thấy Uông Đào hoàn toàn chìm đắm trong game, thỉnh thoảng lại văng ra vài câu chửi thề. Trong nhà cũng chẳng thấy dì giúp việc đâu, không biết người lớn sao có thể yên tâm đến thế.

Đang suy nghĩ thì điện thoại trong túi reo lên.

Đầu dây bên kia dì vừa xuống tàu, tiếng ồn xung quanh vẫn còn rất lớn: “A Diên, cháu về thành phố rồi chứ? Chuyện đó vẫn phải phiền cháu giúp một tay, dì thực sự không rời đi lúc này được. Giáo viên phỏng vấn khoảng sáu giờ sẽ đến nhà, cháu để ý giúp dì, nếu không có vấn đề gì lớn thì chốt luôn hôm nay cho xong.”

Hôm qua dì Lương Lam có nói với anh, dì định tìm gia sư tiếng Anh cho Uông Đào; kỹ năng nói chỉ là thứ yếu, chủ yếu là để kéo điểm số lên.

Thẩm Diên gật đầu đồng ý rồi cúp máy. Anh ngắt lời chửi thề liên tục của Uông Đào: “Đừng chửi bậy nữa.”

Tiếng chửi im bặt, anh nói tiếp: “Mẹ mày bảo định tìm gia sư tiếng Anh cho mày đấy.”

“Em biết rồi.” Uông Đào tắt game, vẻ mặt có chút miễn cưỡng, “Không phải là phỏng vấn sao? Anh cứ phỏng vấn qua loa là được, chỉ cần không phải loại giáo viên già như chủ nhiệm khoa là em chấp nhận hết.”

Nói xong, cậu ta vọt ngay lên lầu, chẳng để Thẩm Diên kịp trả lời.

Phòng khách vừa trở lại yên tĩnh thì tiếng gõ cửa vang lên.

Thẩm Diên đứng dậy ra mở cửa. Trời đã lặn, gió đêm thổi từ bốn phía, làm tung tà áo sơ mi trắng của anh. Vượt qua làn gió, tầm mắt Thẩm Diên dừng lại trên một khuôn mặt quen thuộc.

“Chào anh.” Trì Ương hiển nhiên cũng bất ngờ khi gặp anh ở đây. Cô có vẻ ngoài rất ngoan, gương mặt trái xoan, khi cười thấp thoáng lúm đồng tiền. Chỉ có đôi mắt hẹp dài là chứa đựng nhiều tâm sự, nhưng rất nhanh, sự ngỡ ngàng đã chuyển thành vẻ khéo léo: “Tôi đến ứng tuyển gia sư tiếng Anh, tuần trước tôi đã liên lạc với bà chủ Lương.”

Thẩm Diên chống tay lên khung cửa. Anh cao hơn cô một cái đầu nên khi nói chuyện, vai tự nhiên hơi hạ thấp: “Gia sư tiếng Anh?”

“Đúng vậy.” Trì Ương cúi đầu tìm một lúc rồi lấy từ trong túi đeo chéo màu nâu ra một tập hồ sơ trong suốt dày cộm: “Đây là thông tin cá nhân, thẻ sinh viên và một số giấy tờ liên quan của tôi.”

“Vào đi.” Thẩm Diên chẳng rảnh mà đứng kiểm tra hộ khẩu ở cửa.

“Uống gì không?” Anh quay đầu nhìn Trì Ương đang thay giày, “Nước ngọt hay trà?”

“Nước lọc là được rồi ạ.” Cô ngẩng đầu, nở nụ cười giống hệt lúc đứng trước quầy hàng với anh.

“…” Thẩm Diên cất hộp trà trở lại.

Trong lúc anh rót nước, Trì Ương lấy sơ yếu lý lịch và thẻ sinh viên ra. Vốn dĩ cô định đưa cả chứng chỉ tiếng Anh cấp 6, nhưng vì trên đó có quá nhiều dấu nổi, mà bên làm chứng chỉ giả báo giá quá cao nên Trì Ương quyết định thôi.

Cô ngồi rất đoan chính, lưng thẳng, ánh mắt nhìn thẳng phía trước. Khi Thẩm Diên đưa ly nước qua, cô mới dời tầm mắt lên mặt anh.

“Tôi nên xưng hô với anh thế nào ạ? Đây là thông tin của tôi, tôi tên là Trì Ương, năm nay hai mươi tuổi, sinh viên năm hai Đại học Nam Thành.”

Nghe thấy hai chữ Nam Đại, Thẩm Diên ngước nhìn, dừng mắt tại cô: “Cô học Đại học Nam Thành?”

“Vâng, chuyên ngành tiếng Anh.” Ngón tay cầm ly của Trì Ương siết chặt lại, nhưng vẻ mặt vẫn thản nhiên: “Số thẻ sinh viên của tôi là 2007060505.”

Thẩm Diên tựa lưng vào sofa, dường như đã tin lời cô, động tác lật xem hồ sơ dần dừng lại.

Trì Ương nuốt một ngụm nước nóng, lòng cũng dần bình ổn trở lại.

“Cố vấn học tập của các cô tên là gì?” Đột nhiên, anh lên tiếng.